Ngày bổ sung: Khái niệm kinh doanh và các loại báo cáo

SELECT ROUND(SUM(SoLuong * DonGia))                         AS DoanhThuGop,
       ROUND(SUM(SoLuong * DonGia * TyLeCK))                AS ChietKhau,
       ROUND(SUM(SoLuong * DonGia * (1 - TyLeCK)))          AS DoanhThuThuan,
       ROUND(SUM(SoLuong * GiaVonDV))                       AS GiaVon,
       ROUND(SUM(SoLuong * DonGia * (1 - TyLeCK) - SoLuong * GiaVonDV)) AS LoiNhuanGop
FROM FactDonHang
WHERE NgayDat BETWEEN '2025-01-01' AND '2025-12-31';

Với Excel: thêm cột Doanh thu gộp = [@[Số lượng (thùng)]] * [@[Đơn giá]], rồi dùng SUMIFS theo Ngày đặt như ở Ngày 4 cho các cột Doanh thu gộp, Doanh thu, Giá vốn, Lợi nhuận gộp. Chiết khấu = Doanh thu gộp − Doanh thu.

Kiểm tra chéo: Doanh thu thuần − Giá vốn phải bằng đúng Lợi nhuận gộp. Nếu lệch, bạn đã cộng nhầm cột.

SELECT s.NganhHang,
       ROUND(SUM(f.SoLuong * f.DonGia * (1 - f.TyLeCK))) AS DoanhThuThuan,
       ROUND(SUM(f.SoLuong * f.DonGia * (1 - f.TyLeCK) - f.SoLuong * f.GiaVonDV)) AS LoiNhuanGop,
       ROUND(100.0 * SUM(f.SoLuong * f.DonGia * (1 - f.TyLeCK) - f.SoLuong * f.GiaVonDV)
             / SUM(f.SoLuong * f.DonGia * (1 - f.TyLeCK)), 1) AS BienPct
FROM FactDonHang f
JOIN DimSanPham s ON f.MaSKU = s.MaSKU
WHERE f.NgayDat BETWEEN '2025-01-01' AND '2025-12-31'
GROUP BY s.NganhHang
ORDER BY BienPct DESC;

1. Cao nhất: Chăm sóc nhà cửa & cá nhân (41,4%). Thấp nhất: Gia vị & thực phẩm khô (32,9%).
2. Không giống nhau. Theo doanh thu, Sữa xếp thứ 3 và Bánh kẹo thứ 4. Theo lợi nhuận gộp thì ngược lại: Bánh kẹo thứ 3, Sữa thứ 4. Gia vị đứng thứ 2 về doanh thu nhưng biên thấp nhất.
3. Không có đáp án duy nhất. Một câu trả lời tốt sẽ dựa trên số: Chăm sóc nhà cửa vừa có doanh thu lớn nhất vừa có biên cao nhất, nên mỗi đồng doanh thu tăng thêm mang về nhiều lãi nhất. Bài 5 sẽ cho thấy ngành này còn có độ phủ thấp nhất, tức là vẫn còn nhiều cửa hàng chưa bán.

Bài học: báo cáo chỉ có doanh thu là chưa đủ. Ngành bán nhiều chưa chắc là ngành lãi nhiều.

1. Toàn công ty 2025: thực hiện 47.445,3 triệu / chỉ tiêu 48.427 triệu = 98,0%, còn thiếu 981,7 triệu.

2. NPP Phú Thịnh, tháng 11/2025:

SELECT s.NganhHang,
       ROUND(SUM(f.SoLuong * f.DonGia * (1 - f.TyLeCK)) / 1e6, 1) AS ThucHienTrieu
FROM FactDonHang f
JOIN DimCuaHang c ON f.MaCH = c.MaCH
JOIN DimSanPham s ON f.MaSKU = s.MaSKU
WHERE c.MaNPP = 'NPP01'
  AND f.NgayDat BETWEEN '2025-11-01' AND '2025-11-30'
GROUP BY s.NganhHang;

NPP đạt 101% tổng, nhưng Nước giải khát chỉ đạt 91,3%. Đây là lý do báo cáo chỉ tiêu luôn phải tách theo ngành: con số tổng đẹp có thể che mất một ngành đang hụt. Nước giải khát là ngành bán theo mùa nóng, nên hụt chỉ tiêu tháng 11 là điều dễ hiểu. Câu hỏi tiếp theo cho người làm báo cáo là: chỉ tiêu tháng 11 của ngành này có được giao hợp lý không?

1. 189,6 / 17 = 11,15 triệu/ngày.
2. 11,15 × 25 = 278,8 triệu, tương đương 112,4% chỉ tiêu.
3. Còn thiếu 248 − 189,6 = 58,4 triệu, chia cho 8 ngày = 7,3 triệu/ngày. Thấp hơn nhiều so với tốc độ hiện tại, nên câu trả lời cho giám sát là: “Gần như chắc chắn đạt.”
4. Run-rate dự báo cao hơn thực tế (278,8 so với 250,5 triệu). Trong 8 ngày cuối tháng, NPP chỉ bán (250,5 − 189,6) / 8 ≈ 7,6 triệu/ngày, chậm hơn nhiều so với 20 ngày đầu.

Run-rate giả định tốc độ bán đều suốt tháng, mà thực tế hiếm khi như vậy. Cửa hàng thường nhập hàng nhiều vào đầu tháng, và chương trình khuyến mãi cũng làm doanh thu dồn vào vài ngày. Run-rate vẫn rất hữu ích để cảnh báo sớm, nhưng khi trình bày nên ghi rõ: “dự báo theo tốc độ hiện tại”.

1. 443 cửa hàng hoạt động, tỷ lệ 443 / 470 = 94,3%.

SELECT COUNT(DISTINCT MaCH) AS CuaHangHoatDong
FROM FactDonHang
WHERE NgayDat BETWEEN '2025-12-01' AND '2025-12-31';

2. Độ phủ tháng 12/2025:

SELECT s.NganhHang,
       COUNT(DISTINCT f.MaCH) AS SoCuaHang,
       ROUND(100.0 * COUNT(DISTINCT f.MaCH) / 470, 1) AS DoPhuPct
FROM FactDonHang f
JOIN DimSanPham s ON f.MaSKU = s.MaSKU
WHERE f.NgayDat BETWEEN '2025-12-01' AND '2025-12-31'
GROUP BY s.NganhHang
ORDER BY DoPhuPct DESC;

Chăm sóc nhà cửa & cá nhân có độ phủ thấp nhất, trong khi lại là ngành có doanh thu và biên lợi nhuận cao nhất (bài 2). Gần 40% cửa hàng chưa bán ngành này. Đây là một insight đúng nghĩa: nó dẫn tới hành động cụ thể, ví dụ chương trình mở rộng độ phủ cho ngành này ở 185 cửa hàng còn lại.

3. Theo kênh, năm 2025:

SELECT c.Kenh,
       COUNT(DISTINCT f.MaDonHang) AS SoDon,
       COUNT(*) AS SoDong,
       ROUND(SUM(f.SoLuong * f.DonGia * (1 - f.TyLeCK)) / COUNT(DISTINCT f.MaDonHang)) AS DropSize,
       ROUND(1.0 * COUNT(*) / COUNT(DISTINCT f.MaDonHang), 2) AS LinesPerCall
FROM FactDonHang f
JOIN DimCuaHang c ON f.MaCH = c.MaCH
WHERE f.NgayDat BETWEEN '2025-01-01' AND '2025-12-31'
GROUP BY c.Kenh;

Với Excel: số đơn là số mã đơn hàng khác nhau. Dùng PivotTable, tick Add this data to the Data Model, rồi chọn Distinct Count cho Mã đơn hàng.

1. Trả 1.571 thùng / bán 127.991 thùng = 1,23%.

SELECT (SELECT SUM(SoLuongTra) FROM FactTraHang
        WHERE NgayTra BETWEEN '2025-01-01' AND '2025-12-31') AS ThungTra,
       (SELECT SUM(SoLuong) FROM FactDonHang
        WHERE NgayDat BETWEEN '2025-01-01' AND '2025-12-31') AS ThungBan;

2.

SELECT LyDo, SUM(SoLuongTra) AS SoThung
FROM FactTraHang
WHERE NgayTra BETWEEN '2025-01-01' AND '2025-12-31'
GROUP BY LyDo
ORDER BY SoThung DESC;

Hai lý do lớn nhất chiếm 65%, và cả hai đều nằm ở khâu NPP chứ không phải do sản phẩm. Hàng hết hạn còn liên quan trực tiếp đến số ngày tồn kho ở bài 7.

a)

Kiểm tra bằng công thức: A = 60 × 70% × 4,0 = 168 triệu. Đúng.

• A chốt đơn lớn nhưng cứ 10 lần ghé thì 3 lần về tay không. Cần hướng dẫn chốt đơn, chuẩn bị trước khi ghé cửa hàng.
• B chốt đơn tốt nhưng đơn nhỏ và đi ít cửa hàng hơn. Cần hướng dẫn bán thêm mặt hàng mỗi đơn (tăng lines per call) và tăng số lượt viếng thăm.

Nếu chỉ nhìn doanh thu, ta chỉ biết “A giỏi hơn B”. Các KPI thành phần cho biết mỗi người cần cải thiện điều gì.

b)

Sell-in của hai NPP bằng nhau (300 thùng), nên báo cáo chỉ có doanh số công ty sẽ xếp hai NPP ngang nhau. Thực tế thì thị trường của X đang tốt hơn hẳn, còn Y đang bị nhồi hàng. Tháng sau sell-in của Y gần như chắc chắn sẽ giảm mạnh, và lượng hàng trả do hết hạn (bài 6) có thể tăng.